Bilinçaltı kavramı, Sigmund Freud tarafından psikanalizin temel taşı olarak geliştirilmiştir. Freud'a göre zihnimiz buz dağına benzer: bilinçli düşüncelerimiz görünen tepe iken, çok daha büyük bölümü su altında (bilinçdışında) kalır.
Bilinçaltı; çocukluk deneyimleri, bastırılmış travmatik anılar, sosyal olarak kabul edilmeyen arzular, erken dönem ilişki kalıpları ve öğrenilmiş savunma mekanizmalarından oluşur. Rüyalar, dil sürçmeleri, çağrışımlar ve semptomlar, bilinçaltının dışa vurduğu yollardır. Psikanalitik terapi, bilinçaltı malzemeyi bilinç düzeyine çıkararak içgörü ve değişim sağlar.